Kategori: Makaleler

Tavuklu Pilava Hangi Baharatlar Konur? Mutfağın Sırlı Dünyasına Yolculuk Dışarıda yağmur yağıyor, pencereden bakınca gri bir dünya var, ama mutfakta tıpkı bir sihirli dünyadaymış gibi bir şeyler pişiyor. O mis gibi kokular, bir anda içini ısıtan bir sıcaklık yaratıyor. Evdeki herkes tavuklu pilavın kokusunu duyduğunda, bir şekilde ortada buluşuyor. İstersen yalnız ol, istersen bir kalabalık; tavuklu pilav, mutfakta her zaman bir mutluluk garantisidir. Ancak tavuklu pilav yaparken en önemli sorulardan biri: Tavuklu pilava hangi baharatlar konur? Tavuklu pilav, aslında basit gibi görünen ama içinde çok fazla detay barındıran bir yemek. Birçok kişinin favorisi olmasının en önemli sebeplerinden biri de, doğru…

Bir eylemin arkasındaki zihinsel süreçleri merak eden biri olarak, “Mala zarar verme şikayete tabi mi?” sorusuyla ilk kez karşılaştığımda aklımda birçok soru belirdi. Bu davranışın ardında yatan bilişsel süreçler nelerdir? Duygusal zekâ bu durumda nasıl işler? Ve toplumsal bağlamda bu tür davranışlar nasıl algılanır? Bu yazı, kişisel sorgulamalarla, güncel psikolojik araştırmalardan ve vaka çalışmalarından beslenen bir bakış açısı sunar. Mala Zarar Verme: Psikolojik Bir Sorgulama Öncelikle kavramı netleştirelim. “Mala zarar verme” bir nesnenin, başka birinin mülkünün kasıtlı şekilde zarar görmesi olarak tanımlanabilir. Peki bu davranış şikayete tabi midir? Yasal olarak çoğu hukuk sisteminde şikâyet gerektiren bir suç iken, psikolojik boyutta…

Günümüzün hızla değişen dünyasında, her gün kararlar alıyoruz ve bu kararlar, çoğu zaman kaynakların kıtlığını, fırsat maliyetlerini ve beklenen sonuçları dikkate almayı gerektiriyor. Bir yemek pişirme kararından, dünya ekonomisindeki büyük değişimlere kadar, her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Örneğin, “Kuru barbunya düdüklüde kaç dakikada pişer?” sorusunun ardında, sadece mutfak pratiği değil, aynı zamanda ekonomik bir bakış açısı da yatmaktadır. Zira bu soruyu cevaplamak, zaman, enerji ve kaynaklar gibi ekonomik faktörleri anlamakla ilgilidir. Bu yazı, kuru barbunya pişirmenin ekonomik boyutunu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden ele alacak ve bu kararların toplumsal refah üzerindeki etkilerini tartışacaktır. Mikroekonomi Perspektifinden Pişirme Kararları Mikroekonomi,…

1950’de Türkiye’de Ne Oldu? Felsefi Bir Bakış Düşüncelerimiz, tarihsel olayları anlamlandırırken bazen kısıtlanmış gibi hissedebiliriz. Bir olayı, yalnızca gözlemler ve verilerle değerlendirmek, bir bütünün yalnızca bir parçasına odaklanmak anlamına gelir. Peki, bir olayın “gerçek” doğasını sorgulamak ne kadar mümkündür? Bir toplumsal değişimi, tüm katmanlarıyla anlamak için bizlere hangi felsefi araçlar yardımcı olabilir? 1950 yılında Türkiye’de yaşananların derinliğini kavrayabilmek için, sadece “ne oldu?” sorusunun ötesine geçmeli, etik, epistemolojik ve ontolojik bakış açılarıyla yaklaşmalıyız. O zamanlar ne olup bittiğine dair bilgi edinme biçimimiz, o bilgilerin toplumsal olarak nasıl değer kazandığı, ve bu olayların gerçekliğine dair ne kadar temellendirme yapabileceğimiz soruları, yalnızca tarihi…

Türkiye’de Kaç Jeotermal Saha Var? — Bir Tarihçinin İzinde Geçmişi Okumak, Bugünü Anlamak Toprak, insan ve enerji arasındaki ilişkiler her zaman tarihçinin ilgisini çeken üçlüdür. Zira bir kaynağın keşfi, kullanımı ve dönüştürülmesi, sadece teknik ya da ekonomik bir işlem değil; aynı zamanda bir toplumun doğayla, kültürüyle ve zamanı ile kurduğu bağın da hikâyesidir. Bu bağlamda, jeotermal saha kavramı, Türkiye’nin enerji tarihinin ve coğrafi/toplumsal dönüşümünün önemli simgelerinden biridir. Bu yazıda, Türkiye’de kaç jeotermal saha var? sorusunu tarihsel süreci, kırılma noktalarını ve toplumsal etkileriyle ele alacağız. Tarihsel Süreç: Keşiften Genişlemeye Türkiye’de jeotermal kaynak araştırmaları, 1960’lı yıllarda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) öncülüğünde başladı. Bu süreçte yeraltı sıcaklıkları, tektonik yapılar ve…

Giriş: Sürekli Tartışan Çiftler ve Toplumsal Yapıların Rolü Sürekli tartışan bir çiftin durumu, bazen dışarıdan sadece bir ilişki sorunu gibi görünse de, aslında çok daha derin bir toplumsal ve kültürel bağlama sahiptir. Birçok kişi, sürekli tartışmaların sadece bireysel karakter çatışmalarından kaynaklandığını düşünebilir. Ancak bu tür çatışmaların, toplumsal yapılar, normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkilerinin karmaşık bir ürünü olduğunu gözden kaçırmak, çok büyük bir hata olurdu. Bir insanın gözünden, tartışmalar sadece sözlü çatışmalar ya da duygusal patlamalar değildir. Her tartışma, toplumun şekillendirdiği, zamanla yerleşmiş olan değerlerin, beklentilerin ve rollerin bir yansımasıdır. Bu yazı, sürekli tartışan çiftlerin içinden geçtiği karmaşık sosyolojik düzene…

Aziziye Camii İsmi Nereden Gelir? Ankara’nın tarihi ve kültürel dokusu, insanı bir adım geri atıp düşündürmeye sevk eder. Gerçekten de her sokağın, her semtin, her yapının bir hikâyesi vardır. Geçenlerde bir iş görüşmesinden dönerken, belki de Ankara’nın en sessiz köşelerinden biri olan Aziziye Camii’nin önünden geçtim. O kadar sade ve gözden kaçacak kadar küçük bir yapı ki, aslında şehirdeki diğer büyük camilere nazaran pek de dikkat çekmez. Ama işte o anda, birdenbire, ‘Aziziye Camii ismi nereden gelir?’ sorusu kafama takıldı. Yola devam ederken, hem soruyu yanıtlamak hem de bu tarihi camiye dair daha fazla şey öğrenmek için içimden bir şeyler…

Acaibu’l-Mahlukat: İktidar, İdeoloji ve Demokrasi Üzerine Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Birçok toplumsal düzenin temelleri, geçmişten günümüze uzanan derin güç ilişkilerine dayanır. İktidar, insanlar arasındaki bağlantıları, kurumları, ideolojileri ve hatta bireysel özgürlükleri şekillendirirken, aynı zamanda bu düzenin meşruiyetini de belirler. Her toplumsal yapı, bu güç dinamiklerinin sonucudur. Acaibu’l-Mahlukat gibi tarihi metinler ise, insanın etrafındaki dünyayı anlama çabası ve bu çaba sırasında nasıl bir toplumsal yapı kurduğu hakkında derin ipuçları verir. Peki, bu eser üzerinden toplumsal düzenin, iktidarın ve yurttaşlığın doğasına nasıl bakabiliriz? Bugün siyasi teoriler ve iktidar ilişkileri bağlamında Acaibu’l-Mahlukat’ı incelemek, aslında hem geçmişin hem de günümüzün politik atmosferine dair önemli…

Alcian Blue Pozitif Ne Demek? Bir gün ofiste çalışırken, bilgisayarımda rastgele bir biyolojik terim gördüm: “Alcian blue pozitif.” Bu terimi daha önce duymamıştım, ama beynimde hemen bir bağlantı kurmaya başladım. Hani insanın kafasında bir şeyler belirmeye başlar ya, sonra o kelimeyi ya da terimi düşünmeye başlarsınız ve birden her şey anlam kazanır. Peki, “Alcian blue pozitif ne demek?” sorusu ne kadar anlamlı? Tıpkı diğer bilimsel terimler gibi, bu terim de başlangıçta karmaşık görünebilir. Ancak doğru açıdan bakıldığında, aslında vücudun nasıl çalıştığını anlamamıza yardımcı olacak kadar ilginç ve öğretici bir şeydir. Alcian Blue Nedir? Öncelikle, Alcian blue hakkında bir şeyler öğrenmek…

Adli Sicil Kaydı T Ne Demek? Herkesin hayatında bir noktada karşılaştığı, bir yanda endişe, diğer yanda merak uyandıran bir terim: Adli sicil kaydı T. Bu, özellikle resmi işlemler ya da devletle ilgili başvurular söz konusu olduğunda sıkça karşımıza çıkar. Ancak bu “T” harfi ne anlama gelir? Kısacası, adli sicil kaydında ne tür bir durumu işaret eder? Gelin, bu terimi bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayabileceği bir dille inceleyelim. Adli Sicil Kaydı Nedir? Öncelikle adli sicil kaydının ne olduğunu anlamamız gerekiyor. Her birey, yasalar çerçevesinde suç işlememiş olsa da, toplumun ve devletin belirlediği kurallar çerçevesinde bir sicil kaydına sahiptir. Bu kayıtta,…